उद्धव ठाकरेंना मोठा धक्का; सहा खासदारांच्या फुटीने महाराष्ट्राच्या राजकारणात खळबळ, ठाकरे गटाचा भाजप-शिंदेंवर घणाघात

मुंबई | प्रतिनिधी

शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाला मोठा राजकीय धक्का देत पक्षाचे सहा लोकसभा खासदार मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत दाखल झाल्यानंतर महाराष्ट्राच्या राजकारणात नव्या घडामोडींना वेग आला आहे. या घटनेमुळे ठाकरे गटाची संसदेतील ताकद कमी झाली असून, महायुती आणि महाविकास आघाडीतील राजकीय समीकरणेही बदलण्यास सुरुवात झाली आहे. दुसरीकडे, या घडामोडींवरून ठाकरे गटाने भाजप आणि शिंदे गटावर तीव्र हल्लाबोल करत “लोकशाहीची हत्या” आणि “जनादेशाची चोरी” झाल्याचा आरोप केला आहे.

दाखल झालेल्या खासदारांमध्ये संजय दिना पाटील, संजय जाधव, संजय देशमुख, भाऊसाहेब वाकचौरे, नागेश पाटील आष्टीकर आणि ओमप्रकाश राजेनिंबाळकर यांचा समावेश आहे. मुंबईत झालेल्या कार्यक्रमात या सर्वांनी एकनाथ शिंदे यांच्या उपस्थितीत शिवसेनेत प्रवेश केला. या प्रवेशामुळे शिंदे गटाची लोकसभेतील ताकद वाढली असून पक्षाच्या खासदारांची संख्या १३ वर पोहोचल्याचे सांगितले जात आहे.

“शिवसेना विस्ताराचा दुसरा टप्पा” : शिंदे

या प्रवेशानंतर मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी याला “शिवसेना विस्ताराचा दुसरा टप्पा” असे संबोधले. २०२२ मध्ये झालेल्या शिवसेनेतील ऐतिहासिक बंडानंतर आता लोकसभा पातळीवरही शिवसेना अधिक मजबूत होत असल्याचा दावा त्यांनी केला. “ऑपरेशन टायगर यशस्वी झाले आहे. अनेक लोक विकासाच्या राजकारणासाठी आमच्यासोबत येत आहेत,” असे सांगत शिंदे यांनी हा निर्णय विचारपूर्वक घेतल्याचे स्पष्ट केले.

महायुतीतील नेत्यांनीही या घडामोडीचे स्वागत करत, उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वावरील नाराजीमुळेच खासदारांनी पक्ष सोडल्याचा दावा केला. पक्षातील निर्णयप्रक्रिया, कार्यकर्त्यांपासून वाढलेले अंतर आणि सातत्याने होत असलेल्या राजकीय चुकांमुळे अनेक नेते अस्वस्थ होते, असा आरोप सत्ताधारी पक्षांकडून करण्यात आला.

ठाकरे गटाचा संताप; “ही लोकशाही नव्हे, फोडाफोडीचे राजकारण”

सहा खासदारांच्या पक्षांतरानंतर शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षात संतापाची लाट उसळली आहे. पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी या घडामोडीला “जनतेच्या विश्वासाचा विश्वासघात” असे संबोधत पक्ष सोडून गेलेल्या खासदारांवर जोरदार टीका केली.

“मतदारांनी शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाच्या नावावर आणि विचारांवर विश्वास ठेवून या खासदारांना निवडून दिले. मात्र सत्तेच्या मोहापोटी त्यांनी जनतेच्या जनादेशालाच तिलांजली दिली,” अशी भावना ठाकरे गटातील नेत्यांनी व्यक्त केली.

पक्षाच्या स्थापना दिनी कार्यकर्त्यांना संबोधित करताना उद्धव ठाकरे यांनी मतदारांची माफी मागितली आणि “मी उमेदवारांवर विश्वास ठेवला; पण काहींनी त्या विश्वासाला तडा दिला,” अशी खंत व्यक्त केली. शिवसेना संपवण्यासाठी सत्तेचा गैरवापर केला जात असल्याचाही आरोप त्यांनी केला.

आदित्य ठाकरेंचा इशारा

आदित्य ठाकरे यांनीही या घडामोडींवर तीव्र प्रतिक्रिया देत कार्यकर्त्यांना खचून न जाण्याचे आवाहन केले. “शिवसेना संपवण्याचे अनेक प्रयत्न झाले, पण प्रत्येक वेळी शिवसैनिकांनी पक्ष अधिक ताकदीने उभा केला आहे. काही लोक पक्ष सोडून जाऊ शकतात; पण शिवसैनिक आणि जनतेचा विश्वास आमच्यासोबत आहे,” असे ते म्हणाले.

ठाकरे गटातील इतर वरिष्ठ नेत्यांनी भाजप आणि शिंदे गटावर केंद्रीय यंत्रणांचा दबाव, सत्तेचे आमिष आणि राजकीय हस्तक्षेप यांच्या जोरावर फोडाफोडीचे राजकारण केल्याचा आरोप केला. हा केवळ सहा खासदारांचा प्रश्न नसून महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीवर झालेला आघात असल्याचेही त्यांनी म्हटले.

लोकसभा अध्यक्षांकडे ठाकरे गटाची धाव

या संपूर्ण प्रकरणाला आता घटनात्मक आणि कायदेशीर वळण मिळण्याची शक्यता आहे. पक्षातील उर्वरित खासदारांनी लोकसभा अध्यक्ष ओम बिर्ला यांची भेट घेऊन या विलिनीकरणाच्या वैधतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे.

ठाकरे गटाचा दावा आहे की, केवळ दोन-तृतीयांश खासदार एकत्र आले म्हणून मूळ पक्षाची संमती न घेता स्वतंत्र विलिनीकरण करता येत नाही. त्यामुळे या प्रकरणावर लोकसभा अध्यक्ष काय भूमिका घेतात याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.

महाविकास आघाडीत वाढली अस्वस्थता

या फुटीनंतर महाविकास आघाडीतील इतर घटक पक्षांमध्येही चिंता वाढल्याचे चित्र आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरद पवार) गटाचे अध्यक्ष शरद पवार यांनी आपल्या पक्षातील कोणताही खासदार पक्ष सोडणार नसल्याचा दावा करत कार्यकर्त्यांना दिलासा देण्याचा प्रयत्न केला.

राजकीय विश्लेषकांच्या मते, शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षातील ही आतापर्यंतची सर्वात मोठी संसदीय फूट मानली जात आहे. त्यामुळे आगामी स्थानिक स्वराज्य संस्था निवडणुका, मुंबई महापालिका निवडणूक आणि भविष्यातील विधानसभा निवडणुकांवरही याचा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

ठाकरे गटाची नव्या लढाईची तयारी

खासदारांच्या फुटीनंतर उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे यांनी संघटनात्मक बांधणीवर भर देण्यास सुरुवात केली आहे. राज्यभर दौरे, कार्यकर्ता मेळावे आणि संघटन मजबूत करण्यासाठी विशेष मोहीम राबविण्याची तयारी सुरू झाली आहे.

पक्षातील अनेक नेत्यांनी “खासदार गेले तरी शिवसैनिक गेलेले नाहीत” असा दावा करत कार्यकर्त्यांमध्ये नवचैतन्य निर्माण करण्याचा प्रयत्न सुरू केला आहे. आगामी निवडणुकांमध्ये जनतेच्या न्यायालयात जाऊन उत्तर देण्याचा निर्धारही ठाकरे गटाने व्यक्त केला आहे.

महाराष्ट्रातील राजकारणाला नवे वळण

२०२२ मधील शिवसेनेतील बंडानंतर आता लोकसभा पातळीवर झालेली ही मोठी फूट महाराष्ट्राच्या राजकारणाला नवे वळण देणारी ठरू शकते. एका बाजूला शिंदे गट आपली ताकद वाढवत असल्याचा दावा करत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला ठाकरे गट याला लोकशाही आणि जनादेशावरील आघात मानत नव्या राजकीय संघर्षाची तयारी करत आहे.

यामुळे महाराष्ट्रातील राजकीय वातावरण अधिक तापण्याची चिन्हे असून, आगामी काळात ठाकरे विरुद्ध शिंदे संघर्ष आणखी तीव्र होण्याची शक्यता राजकीय वर्तुळातून व्यक्त केली जात आहे. सध्या तरी सहा खासदारांच्या या फुटीने राज्याच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडवली असून, पुढील काही दिवसांत होणाऱ्या राजकीय घडामोडींवर संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.